Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

1. Co to jest zarząd sukcesyjny

Zarząd sukcesyjny jest formą tymczasowego kierowania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy. Dla wykonywania zarządu sukcesyjnego powołuje się zarządcę sukcesyjnego. Jest on odpowiedzialny za prowadzenie przedsiębiorstwa, w szczególności za sprawy podatkowe, sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych, a także sprawy dotyczące umów z pracownikami (sprawy z zakresu zatrudnienia) czy kontaktów z kontrahentami do czasu uregulowania formalności spadkowych.
Zasady tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem w tym ustanawiania zarządu sukcesyjnego, wykonywania zarządu sukcesyjnego, prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku, odwołania i wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego reguluje ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Celem tej ustawy jest ochrona przedsiębiorstw przed skutkami śmierci prowadzących je osób. Ustawa wprowadza kompleksowe rozwiązania, dzięki którym działalność firm jednoosobowych będzie mogła być płynnie kontynuowana. 

Ważne

Istotą zarządu sukcesyjnego jest umożliwienie następcom prawnym przedsiębiorcy podjęcia decyzji co do dalszych losów firmy, poprzez podjęcie decyzji o kontynuowaniu prowadzenia przedsiębiorstwa, jego zamknięcia lub sprzedaży.


2. Ustanowienie zarządu sukcesyjnego

Zarząd przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy, zgodnie z treścią art. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, dotyczy takiego przedsiębiorcy, który we własnym imieniu wykonywał działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie wpisu do CEIDG skutkuje tym, iż funkcjonowanie przedsiębiorstwa jest ściśle związane z jego właścicielem prowadzącym to przedsiębiorstwo. Przedsiębiorstwo osoby fizycznej nie posiada odrębnej od swego właściciela osobowości prawnej. W myśl art. 55¹ Kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zespołem składników materialnych i niematerialnych (narzędzi, towarów, wierzytelności, innych praw wynikających z kontraktów handlowych itp.). Podmiotem praw związanych z tą działalnością gospodarczą jest sam przedsiębiorca, który odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania wynikające z tej działalności. 

Ważne

W myśl w/w ustawy (art. 9) przedsiębiorca może sam powołać zarządcę sukcesyjnego w ten sposób, że:

  1. wskaże określoną osobę do pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego albo
  2. zastrzeże, że z chwilą jego śmierci wskazany prokurent stanie się zarządcąsukcesyjnym.


Jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, po śmierci przedsiębiorcy zarządcę sukcesyjnego może powołać:

  1. małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, lub
  2. spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo
  3. spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo zapisobierca windykacyjny, który przyjął zapis windykacyjny, jeżeli zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje mu udział w przedsiębiorstwie w spadku.

Jeżeli przedsiębiorca nie złożył wniosku o wpis do CEIDG zarządcy sukcesyjnego, po śmierci przedsiębiorcy zarząd sukcesyjny może zostać ustanowiony wyłącznie w wyniku powołania zarządcy sukcesyjnego przez spadkobierców (ustawowych lub testamentowych) oraz małżonka, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie.
W przypadku uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniu europejskiego poświadczenia spadkowego zarządcę sukcesyjnego może powołać wyłącznie właściciel przedsiębiorstwa w spadku. Do powołania zarządcy sukcesyjnego w opisanych powyżej przypadkach, wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100. Natomiast gdy nie zostało wydane prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, nie został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ani nie zostało wydane europejskie poświadczenie spadkowe, wielkość udziałów w przedsiębiorstwie w spadku ustala się przy uwzględnieniu wszystkich znanych osobie powołującej zarządcę sukcesyjnego osób, którym w chwili powołania zarządcy sukcesyjnego przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku. 
Powyższe osoby czyli małżonek zmarłego przedsiębiorcy, spadkobiercy, nowy właściciel przedsiębiorstwa (powstały po uprawomocnieniu się postanowienia 
o nabyciu spadku) składają przed notariuszem oświadczenie o przysługującym im udziale w przedsiębiorstwie w spadku oraz znanych jej innych osobach, którym przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, a małżonek lub spadkobierca, także oświadczenia o:

  1. istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od     dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi,
  2. znanych testamentach spadkodawcy lub braku takich testamentów
    - pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Powołanie zarządcy sukcesyjnego w opisanych powyżej przypadkach, oraz zgoda każdej z tych osób, wymaga zachowania formy aktu notarialnego.
Osoba wyznaczona na zarządcę sukcesyjnego musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych. Nie może pełnić funkcji zarządcy sukcesyjnego osoba, wobec której prawomocnie orzeczono:

  1. zakaz prowadzenia działalności gospodarczej lub
  2. środek karny albo środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, obejmującego działalność gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorcę lub działalność gospodarczą w zakresie zarządu majątkiem.

Osoba powołana na zarządcę sukcesyjnego składa przed notariuszem oświadczenie o braku prawomocnie orzeczonych wobec niej zakazów, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia
Zarządcą może być także prokurent, z tym przy udzielaniu prokury, albo dla istniejącej prokury należy zastrzec, że wskazany prokurent stanie się zarządcą sukcesyjnym z chwilą śmierci przedsiębiorcy. Przedsiębiorca może także wyznaczyć zarządcę „rezerwowego” na wypadek, gdyby powołany w pierwszej kolejności zarządca sukcesyjny zrezygnował z pełnienia tej funkcji lub nie mógł jej pełnić (np. z powodu śmierci, ubezwłasnowolnienia albo orzeczonego zakazu).
Jeżeli nie zostanie wyznaczony zarządca rezerwowy, a przedsiębiorca nie powoła w zwykłym trybie kolejnego zarządcy sukcesyjnego, wystąpienie powyższych zdarzeń spowoduje, że z chwilą śmierci przedsiębiorcy nie zostanie ustanowiony zarząd sukcesyjny. Wówczas jedyną drogą do ustanowienia zarządu sukcesyjnego będzie skorzystanie przez następców prawnych przedsiębiorcy z procedury powołania zarządcy sukcesyjnego przed notariuszem.
W CEIDG ujawniony będzie zawsze tylko jeden zarządca sukcesyjny. Zarządca rezerwowy zostanie ujawniony w CEIDG dopiero wówczas, gdy do CEIDG zgłoszona zostanie rezygnacja, śmierć, utrata lub ograniczenie zdolności do czynności prawnych, odwołanie przez przedsiębiorcę zarządcy sukcesyjnego powołanego 
w pierwszej kolejności albo orzeczenie wobec niego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. 

Podkreślić zatem należy, iż wyznaczenie zarządcy przez przedsiębiorcę jeszcze za jego życia pozwala na uniknięcie dodatkowych formalności i kosztów (w szczególności kosztów notariusza). Dzięki temu:

  • przedsiębiorstwo zachowa pełną płynność działania,
  • zarządca zaraz po śmierci przedsiębiorcy będzie mógł zająć się prowadzeniem firmy (bez konieczności załatwiania spraw u notariusza),
  • umowy z pracownikami pozostaną w mocy,
  • zachowana będzie ciągłość wykonywania kontraktów,
  • zarządca będzie mógł szybko uzyskać potwierdzenie możliwości wykonywania koncesji, zezwoleń itp.,
  • przedsiębiorca nie zostanie wykreślony z ewidencji podatników ani z rejestru podatników VAT – wystarczy zgłoszenie zarządcy do urzędu skarbowego

Ważne

Do powołania zarządcy sukcesyjnego potrzebne jest:

  • oświadczenie o powołaniu zarządcy sukcesyjnego w formie pisemnej;
  • pisemna zgoda zarządcy na pełnienie tej funkcji (oświadczenie i zgoda mogą być zawarte w tym samym dokumencie);
  • zgłoszenie (wpis) zarządcy do CEIDG.


Od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego, a jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony - do dnia wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku lub spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, albo spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy albo zapisobierca windykacyjny, któremu zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku może dokonywać czynności koniecznych do zachowania majątku lub możliwości prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku, polegających w szczególności na:

  1. zaspokajaniu wymagalnych roszczeń lub przyjmowaniu należności, które wynikają ze zobowiązań przedsiębiorcy związanych z wykonywaniem działalności gospodarczej, powstałych przed jego śmiercią;
  2. zbywaniu rzeczowych aktywów obrotowych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

Osoby te dokonują powyższych czynności w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Osoba, która w złej wierze dokonała powyższej czynności będąc do niej nie była uprawniona, ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez dokonanie tej czynności.
Po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniu europejskiego poświadczenia spadkowego do dokonania wyżej wymienionych czynności uprawniony jest wyłącznie właściciel przedsiębiorstwa w spadku.

Wniosek o wpis zarządcy sukcesyjnego można złożyć w rejestrze CEIDG: 

  • elektronicznie za pomocą formularza - CEIDG-ZS, dostępnego na stronie: 
  • www.ceidg.gov.plhttps://prod.ceidg.gov.pl/ceidg.cms.engine/, 
  • osobiście w wybranym urzędzie gminy,

Oświadczenia o powołaniu zarządcy oraz o zgodzie na pełnienie tej funkcji nie trzeba dostarczać do urzędu ani załączać do formularza. We wniosku o wpis zarządcy sukcesyjnego do CEIDG należy jednak, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczyć, że stosowna zgoda została udzielona. Od wniosku o wpis zarządcy sukcesyjnego do CEIDG nie pobiera się żadnych opłat. 

3. Przedsiębiorstwo w spadku

Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.
Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje również składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, 
w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
Jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025, 1104 i 1629) stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje całe to przedsiębiorstwo.

Przykład 1
Przedsiębiorca będący w związku małżeńskim prowadzi działalność gospodarczą wpisaną do CEDIG. Między małżonkami istnieje ustawowa małżeńska wspólność majątkowa. W skład przedsiębiorstwa w spadku wejdzie całe przedsiębiorstwo, także ta część, która przypada na drugiego z małżonków, czyli wszystkie prawa wykorzystywane do jej prowadzenia. Zarządca sukcesyjny będzie zarządzał całością przedsiębiorstwa. 

Przykład 2
Przedsiębiorca będący w związku małżeńskim prowadzi działalność gospodarczą wpisaną do CEDIG. Małżonkowie zawarli intercyzę, czyli umowęo rozdzielczości majątkowej. Następnie w ramach umowy darowizny małżonkowie otrzymali przedsiębiorstwo. Również w tym przypadku w skład przedsiębiorstwa w spadku wejdzie całe przedsiębiorstwo.

Przykład 3
Przedsiębiorca prowadzi działalność wpisaną do CEDIG. W ramach tej działalności prowadzi dwa sklepy i hurtownię. Cały majątek wykorzystywany w działalności gospodarczej Przedsiębiorcy, czyli oba sklepy i hurtownia będzie tworzyć jedno przedsiębiorstwo w spadku, które prowadzić będzie jeden zarządca sukcesyjny. 

Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest:

  1. osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;
  2. małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;
  3. osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu - w przypadku gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.

4. Prawa i obowiązki przysługujące zarządcy sukcesyjnemu

Zarządca sukcesyjny przy wykonywaniu swoich zadań:

  • posługuje się w obrocie NIP-em i firmą (nazwą) przedsiębiorcy z oznaczeniem „w spadku”,
  • może korzystać z rachunku bankowego przedsiębiorcy,
  • samodzielnie zarządza przedsiębiorstwem w spadku w sprawach bieżących,
  • działa w imieniu własnym (posługuje się w obrocie swoim nazwiskiem) ale na rachunek właścicieli przedsiębiorstwa w spadku. To oni odpowiadają za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku,
  • wykonuje prawa i obowiązki pracodawcy oraz wykonuje umowy związane z przedsiębiorstwem – po złożeniu odpowiednich dokumentów,
  • rozlicza podatki na takich zasadach jak przedsiębiorca,
  • bierze udział w procesach cywilnych i innych postępowaniach.

Jak wynika z treści art. 18 ustawy o zarządzie, zarząd sukcesyjny obejmuje zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. Zarządca sukcesyjny może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej lub prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz brać udział w postępowaniach administracyjnych, podatkowych i sodowo - administracyjnych w tych sprawach. W postępowaniach w takich sprawach zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rzecz właściciela przedsiębiorstwa w spadku.
Osoba, która podjęła się funkcji zarządcy sukcesyjnego nie musi być przedsiębiorcą ani nie staje się przedsiębiorcą z powodu objęcia tej funkcji. Jednakże do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku stosuje się odpowiednio przepisy o wykonywaniu działalności gospodarczej. 
Oznacza to przede wszystkim, że: 

  • działalność przedsiębiorstwa w spadku podlega nadzorowi UOKiK oraz innych inspekcji organów nadzoru, właściwych dla danej branży (np. Komisji Nadzoru Finansowego czy Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej),
  • w czasie zarządu sukcesyjnego mogą być prowadzone kontrole związane z daną działalnością,
  • klienci firmy są konsumentami,
  • zarządca sukcesyjny w relacjach z administracją może powoływać się na gwarancje wynikające z Prawa przedsiębiorców, np. za zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy,
  • zarządca sukcesyjny musi używać rachunku bankowego do płatności na takich samych zasadach jak przedsiębiorca, np. płatności z transakcji z przedsiębiorcami o wysokości wyższej niż 15.000 zł powinien dokonywać za pośrednictwem rachunku bankowego,
  • zarządca sukcesyjny musi posługiwać się w obrocie firmą zmarłego przedsiębiorcy z dodatkiem„w spadku” i numerem NIP przedsiębiorstwa w spadku,
  • zarządca sukcesyjny powinien przestrz...
To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę